Dividend dilemma

Er wordt veel gezegd en geschreven over dividend van beursgenoteerde bedrijven. Nu zijn wij benieuwd naar de feiten. In dit artikel bekijken we wat het uitkeren van dividend betekent voor de beurskoers.

Er wordt wel eens gezegd dat het uitkeren van dividend (ex-dividend gaan van aandelen) teniet wordt gedaan door een stijging van het aandeel op dezelfde dag. Wij gaan na of dit daadwerkelijk zo is.

Daarnaast bekijken wij wat voor effect dividend nu daadwerkelijk heeft. Wij bespreken wat de belegger wel en niet kan doen met de kennis verkregen uit dit onderzoek.

Dividend onderzoek

In ons onderzoek hebben we gekeken naar de slotdividenduitkeringen van de afgelopen 3 jaar en de datum waarop de aandelen ex-dividend zijn gegaan. Binnen ons onderzoek, zijn wij uitgegaan van de aandelen die zijn opgenomen in de AEX-index op de datum van ons onderzoek. Een overzicht is onderaan dit artikel weergegeven.

In het onderzoek hebben we het slotdividend vergeleken met het koersverschil tussen de slotkoers van de dag voor ex-dividenddatum en de ex-dividenddatum. Als de resultaat van het dividend plus de koersstijging/daling positief is, dan is er een positief slotdividendrendement. Als de koersdaling het uitgekeerde slotdividend overtrof, dan is er sprake van een negatief slotdividendrendement.

Wij hebben hierbij geen rekening gehouden met cash- of stock-dividend of de impact van dividendbelasting of andere kosten. Tevens hebben we niet gekeken naar het verschil in rendement tussen aandelen van bedrijven die dividend uitkeren en de bedrijven die dit niet doen.

Onderzoeksresultaat

Uit het onderzoek dat wij hebben verricht, blijkt dat het dividend geen impact heeft op het resultaat. Dat wil zeggen: de aandelen dalen ongeveer met het uitgekeerde dividendbedrag. Het gemiddelde uitgekeerde slotdividend over de periode was 2,03%. Echter was de netto stijging (uitgekeerd dividend en koersstijging/daling) slechts 0,31%. De slotkoers van een aandeel is dus gemiddeld 1,72% lager op de ex-dividenddatum in vergelijking met de slotkoers van de handelsdag ervoor.

Door één aandeel uit het resultaat te halen, namelijk SBM Offshore, krijgen we een ander resultaat. Het gemiddelde slotdividend stijgt naar 2,04%, terwijl de netto stijging blijft steken op 0.1%. Dat wil dus zeggen dat de slotkoers van de aandelen gemiddeld 1,94% lager is op de ex-dividenddatum in vergelijking met de dag ervoor. SBM Offshore heeft in onze selectie alleen over het jaar 2015 dividend betaald (ex-dividenddatum in 2016). Deze ene ex-dividenddatum van SBM Offshore heeft dus een grote impact op het eindresultaat van ons onderzoek.

In onderstaande tabel staan de details van het onderzoek. Per aandeel is weergegeven hoeveel jaren er dividend is uitgekeerd over de jaren 2013, 2014 en 2015. Tevens staat het gemiddelde dividendrendement over deze jaren en het netto resultaat in de tabel vermeld.

Aandeel
Aantal jaren
Dividendrendement
Netto rendement
Aalberts
3
1,65%
0,11%
ABN AMRO
1
2,51%
0,09%
AEGON
3
2,10%
2,00%
Ahold
3
3,39%
0,02%
Akzo Nobel
3
1,81%
-0,18%
Altice
0
0,00%
0,00%
ArcelorMittal
0
0,00%
0,00%
ASML
3
0,98%
-1,18%
Boskalis
3
3,18%
0,28%
DSM
3
2,12%
-0,91%
Galapagos
0
0,00%
0,00%
Gemalto
3
0,62%
0,56%
Heineken
3
1,04%
0,90%
ING
2
2,23%
0,82%
KPN
2
1,49%
0,39%
NN Group
0
0,00%
0,00%
Philips
3
3,36%
1,05%
Randstad
3
2,62%
-0,58%
RELX
3
2,14%
0,70%
SBM
1
1,75%
4,59%
Shell
3
1,36%
-0,99%
Unibail-Rodamco
3
2,79%
0,02%
Unilever
3
0,83%
0,41%
Vopak
3
2,11%
-1,11%
Wolters Kluwer
3
2,44%
-0,46%

Waarom bedrijven dividend uitkeren

Er zijn verschillende redenen waarom bedrijven dividend uit willen keren. Ten eerste verwachten de meeste beleggers dividend, want dit wordt als extra bovenop het reguliere rendement gezien. De tweede reden kan zijn dat een bedrijf zoveel cash genereert dat zij dit niet meer rendabel kunnen maken. Als laatste is het dividendrendement iets waarop aandelen worden geselecteerd.

Dat het dividend een extraatje is voor beleggers, wordt door het bovenstaande resultaat weersproken. Het dividend op zich heeft geen positief effect op de koersontwikkeling ten tijde van de uitkering. Je kunt zelfs verwachten dat het 'reguliere' rendement op aandelen hoger is als er geen dividend wordt uitgekeerd. Het anders uitgekeerde geld blijft dan namelijk binnen het bedrijf en kan worden ingezet voor investeringen en verlagen van schulden.

De tweede reden, het uitkeren van niet renderende cash, is een goede reden. Echter zijn hier ook vraagtekens bij te zetten. Als er door het bedrijf geen goede investeringen kan doen met het geld van het dividend, kan ook worden afgevraagd of het bedrijf überhaupt wel een goede investering is. Een logica achter het uitkeren van dividend is dat een belegger een betere investering kan doen met het geld dan het bedrijf dat het dividend uitkeert. Als dit het geval is, wordt eigenlijk aangegeven dat het bedrijf zichzelf geen goede investering vindt. Dan kun je als belegger maar beter een andere investering zoeken.

De tweede reden in combinatie met laatste reden, de selectie op dividendrendement, toont dat er vraagtekens te zetten zijn bij de selectiecriteria van beleggers. Waarom is dividendrendement zo belangrijk? Er zijn maar weinig beleggers die het dividendrendement nodig hebben voor de dagelijkse boodschappen. Het dividendrendement moet volgens ons niet als apart criteria worden opgenomen, maar integraal mee worden genomen in het volledige rendement.

De realiteit van bovenstaande kritiek is echter dat dividend 'erbij hoort'. Het is dus vaak geen optie voor bedrijven, beleggers verwachten eenvoudigweg een jaarlijkse bijdrage vanuit hun investering.

Waarom beleggers dividend ontvangen

Er is maar 1 goede reden waarom een belegger dividend wil ontvangen: de belegger heeft het geld nodig.

Een belegger kan vanwege verschillende redenen cash nodig hebben, bijvoorbeeld:

  1. De belegger heeft de beleggingen als inkomstenbron. Dit zal vooral gelden voor beleggers die rentenieren.
  2. De belegger heeft periodiek extra geld nodig om bijvoorbeeld de (vermogens)belasting te betalen.

Beide oorzaken gelden eigenlijk alleen voor beleggers zonder andere inkomsten. Dit zal dus vooral gelden voor meer vermogende beleggers, die op de lange termijn hun vermogen hebben belegd maar wel kosten hebben voor bijvoorbeeld levensonderhoud.

Een belegger moet ten alle tijden kijken naar het volledige rendement. Het dividendrendement is onderdeel van het volledige rendement. Sterker nog, veelal moet hier dividendbelasting over worden betaald (wat vaak wel kan worden teruggevraagd, maar ook niet altijd). Ons onderzoek laat juist zien dat de uitkering geen invloed heeft op het algehele rendement.

Bijzonder dividend: stockdividend

Veel bedrijven keren ook stockdividend uit. Dit dividend, uitgekeerd in aandelen, wordt uitgekeerd omdat het geen geld kost. Aandeelhouders krijgen er dus eigenlijk ook niets voor terug. Als een bedrijf alle aandeelhouders stockdividend uitkeert, wordt het totaal aan uitstaande aandelen hoger. Het bedrijf wordt echter niet meer waard, net zoals dat de winst niet zal toenemen. Sterker nog, reeds bestaande aandelen verwateren: de winst moet over meer aandelen worden verdeeld. Eigenlijk is dit dus een sigaar uit eigen doos.

Dividend conclusies

Gezien het resultaat van dit onderzoek, trekken wij de volgende conclusies:

  1. Puur handelen op ex-dividenddatums van aandelen is geen winstgevende strategie.
  2. Het dividend geen impact op het rendement van een aandeel.
  3. Dividend zou geen indicator moeten zijn voor niet rentenierende beleggers.

In onderstaand overzicht staat de gebruikte details van het onderzoek weergegeven.

Bedrijf
Jaar
Ex-dividend
Slotdividend
Slotkoers - 1
Slotkoers
Aalberts
2013
24-04-2014
€ 0,41
€ 24,64
€ 24,25
Aalberts
2014
23-04-2015
€ 0,46
€ 28,81
€ 28,20
Aalberts
2015
21-04-2016
€ 0,52
€ 30,67
€ 30,39
ABN AMRO
2015
20-05-2016
€ 0,44
€ 17,50
€ 17,09
AEGON
2013
23-05-2014
€ 0,11
€ 6,33
€ 6,28
AEGON
2014
22-05-2015
€ 0,12
€ 7,27
€ 7,19
AEGON
2015
24-05-2016
€ 0,13
€ 4,45
€ 4,52
Ahold
2013
22-04-2014
€ 0,47
€ 14,00
€ 13,76
Ahold
2014
17-04-2015
€ 0,81
€ 19,36
€ 18,49
Ahold
2015
21-04-2016
€ 0,52
€ 19,83
€ 19,06
Akzo Nobel
2013
02-05-2014
€ 1,12
€ 55,49
€ 53,71
Akzo Nobel
2014
24-04-2015
€ 1,12
€ 71,40
€ 70,67
Akzo Nobel
2015
22-04-2016
€ 1,20
€ 64,61
€ 63,48
ASML
2013
25-04-2014
€ 0,61
€ 60,85
€ 59,51
ASML
2014
24-04-2015
€ 0,70
€ 100,00
€ 99,11
ASML
2015
03-05-2016
€ 1,05
€ 84,83
€ 81,96
Boskalis
2013
15-05-2014
€ 1,24
€ 80,17
€ 78,12
Boskalis
2014
14-05-2015
€ 1,60
€ 46,49
€ 46,00
Boskalis
2015
12-05-2016
€ 1,60
€ 35,10
€ 33,31
DSM
2013
09-05-2014
€ 1,15
€ 52,91
€ 51,61
DSM
2014
05-05-2015
€ 1,10
€ 52,05
€ 50,22
DSM
2015
03-05-2016
€ 1,10
€ 53,30
€ 51,65
Gemalto
2013
23-05-2014
€ 0,38
€ 77,66
€ 77,30
Gemalto
2014
26-05-2015
€ 0,42
€ 82,05
€ 81,28
Gemalto
2015
24-05-2016
€ 0,47
€ 54,01
€ 54,66
Heineken
2013
28-04-2014
€ 0,53
€ 49,79
€ 50,04
Heineken
2014
27-04-2015
€ 0,74
€ 73,06
€ 72,98
Heineken
2015
25-04-2016
€ 0,86
€ 81,84
€ 81,16
ING
2014
13-05-2015
€ 0,12
€ 14,34
€ 14,34
ING
2015
27-04-2016
€ 0,41
€ 11,32
€ 11,00
KPN
2014
17-04-2015
€ 0,05
€ 3,27
€ 3,17
KPN
2015
15-04-2016
€ 0,05
€ 3,45
€ 3,48
Philips
2013
05-05-2014
€ 0,80
€ 23,10
€ 22,52
Philips
2014
11-05-2015
€ 0,80
€ 25,41
€ 24,77
Philips
2015
16-05-2016
€ 0,80
€ 23,01
€ 22,57
Randstad
2013
07-04-2014
€ 0,95
€ 43,46
€ 41,92
Randstad
2014
08-04-2015
€ 1,29
€ 57,40
€ 56,00
Randstad
2015
03-04-2016
€ 1,68
€ 48,97
€ 47,19
RELX
2013
30-04-2014
€ 0,37
€ 15,05
€ 14,70
RELX
2014
30-04-2015
€ 0,44
€ 21,89
€ 21,53
RELX
2015
28-04-2016
€ 0,29
€ 14,89
€ 14,84
SBM Offshore
2015
08-04-2016
€ 0,18
€ 10,56
€ 10,86
Shell
2013
14-05-2014
€ 0,34
€ 29,11
€ 28,71
Shell
2014
14-05-2015
€ 0,31
€ 28,42
€ 28,03
Shell
2015
19-05-2016
€ 0,42
€ 22,65
€ 21,67
Unibail-Rodamco
2013
12-05-2014
€ 8,65
€ 202,35
€ 195,45
Unibail-Rodamco
2014
02-07-2015
€ 4,80
€ 234,85
€ 229,00
Unibail-Rodamco
2015
04-07-2016
€ 4,83
€ 235,85
€ 230,20
Unilever
2013
07-04-2014
€ 0,29
€ 30,31
€ 30,40
Unilever
2014
23-04-2015
€ 0,30
€ 41,33
€ 41,01
Unilever
2015
28-04-2016
€ 0,32
€ 39,84
€ 39,53
Vopak
2013
25-04-2014
€ 0,90
€ 37,49
€ 35,43
Vopak
2014
24-04-2015
€ 0,90
€ 49,49
€ 49,15
Vopak
2015
22-04-2016
€ 1,00
€ 47,65
€ 46,00
Wolters Kluwer
2013
25-04-2014
€ 0,70
€ 20,83
€ 19,94
Wolters Kluwer
2014
24-04-2015
€ 0,71
€ 30,83
€ 29,96
Wolters Kluwer
2015
25-04-2016
€ 0,57
€ 34,26
€ 33,71